• IMPRESUM
  • RRETH NESH
  • PROJEKTET
  • LUGINALAJM NA SRPSKOM
LUGINALAJMI
Advertisement
  • BALLINA
  • LUGINA
  • RAJON
  • BOTA
  • OP / ED
  • SPORT
  • KULTURË
  • RELIGJION
  • SHKENCË
  • PROJEKTET
  • IMPRESUM
LUGINALAJM NA SRPSKOM
  • BALLINA
  • LUGINA
  • RAJON
  • BOTA
  • OP / ED
  • SPORT
  • KULTURË
  • RELIGJION
  • SHKENCË
  • PROJEKTET
  • IMPRESUM
No Result
View All Result
LUGINALAJMI
No Result
View All Result

Të rinjtë nuk kanë nevojë për leje për të provuar

24 Shtator, 2026
in Opinione
Të rinjtë nuk kanë nevojë për leje për të provuar
0
SHARES
0
VIEWS
Shpërndaje në FacebookCicero në Twitter

Të rinjtë nuk duhet të jenë të detyruar të presin që dikush t’u thotë se kanë përvojë të mjaftueshme, se janë mjaftueshëm të kualifikuar apo mjaftueshëm “seriozë” për të krijuar diçka.

Shkruan: Arsa Mustafa

Fillova të mendoj më shumë për këtë përmes projekteve kulturore në të cilat kam qenë e përfshirë gjatë viteve të fundit. Si studente 21-vjeçare e multimedias dhe menaxhmentit në RIT Kosovo, merrem me fotografi, dizajn, film dhe punë krijuese, por nuk e shoh veten duke u bërë artiste profesioniste. Megjithatë, kultura është bërë një pjesë e madhe e asaj që bëj. Si njëra nga bashkëthemelueset e OJQ-së IZI, kam qenë e përfshirë në projekte të ndryshme kulturore, nga kurimi i përbashkët i një ekspozite deri te zbatimi i teatrit pjesëmarrës në komunitetet rurale.

Përmes këtyre projekteve, fillova të kuptoj se sa shumë gjëra ndodhin prapa skenës para se publiku ta shohë fare rezultatin përfundimtar. Gjetja e hapësirës, dërgimi i emailave, aplikimi për financim, krijimi i materialeve vizuale, hartimi i buxhetit dhe, në një mënyrë apo tjetër, shndërrimi i një ideje në rezultate të prekshme.

Një projekt që vërtet e ndryshoi mënyrën se si mendoja për gjithë këtë ishte Utopian Kosova. Gjithçka nisi nga një bisedë e thjeshtë, me disa miq ambiciozë që diskutonin për kulturën në Kosovë dhe përpiqeshin të mendonin për një projekt që mund ta krijonim. Kosovës nuk i mungon kultura, përkundrazi, ka shumë festivale, ekspozita, performanca dhe artistë. Por vazhdimisht i ktheheshim një pyetjeje tjetër: a ka një vizion të unifikuar për gjithë këtë?

Kjo pyetje përfundimisht u shndërrua në Utopian Kosova, një koncept i artit bashkëkohor për të rinjtë, i konceptuar për të përfshirë fotografinë, shkrimin, punën vizuale, performancën dhe forma të tjera të shprehjes krijuese, duke u dhënë njëkohësisht të rinjve hapësirë për të eksperimentuar dhe zhvilluar ide së bashku, me synimin për të zhvilluar një vizion për të ardhmen. Personalisht, thelbi i konceptit ishte se askush nuk na dha zyrtarisht leje për të filluar. Askush nuk e vlerësoi idenë dhe as nuk shqyrtoi nëse kishim përvojë të mjaftueshme për ta realizuar. Ne thjesht vazhduam të flisnim për të, të ndryshonim gjëra, të mos pajtoheshim, të gjenim zgjidhje dhe dalëngadalë ta shndërronim në diçka pjesë e së cilës mund të bëheshin edhe të tjerët. Zhvillimi i këtij koncepti më çoi drejt një kuptimi më të thellë: një hapësirë kulturore nuk është e thënë të jetë gjithmonë teatër, galeri apo qendër kulturore. Ajo mund të marrë formën e një punëtorie në një dhomë të huazuar, të një shfaqjeje, të një platforme online apo thjesht të një grupi njerëzish që mblidhen për të provuar diçka. Të rinjtë duhet të kenë mundësi ta bëjnë këtë pa qenë fillimisht të detyruar të dëshmojnë se kanë vite përvojë, në mënyrë që njerëzit t’i marrin seriozisht.

Projektet që i bashkojnë të rinjtë përmes artit, dialogut dhe bashkëpunimit janë të rëndësishme pikërisht për këtë arsye. Ato u japin njerëzve hapësirë për të provuar, krijuar dhe marrë pjesë para se të ndihen plotësisht të gatshëm.

Sigurisht, të krijosh diçka vetë tingëllon shumë më emocionuese sesa është ndonjëherë.

Pothuajse çdo ide krijuese kthehet sërish te një tabelë llogaritëse. Dikush duhet ta gjejë hapësirën, ta hartojë buxhetin, t’i sjellë pajisjet dhe të shqetësohet nëse do të vijë vërtet dikush. Edhe kjo ka rëndësi, sepse fakti që të rinjtë krijojnë hapësirat e tyre nuk duhet të nënkuptojë se institucionet mund thjesht të tërhiqen dhe të presin që ne ta bëjmë gjithçka vetë. Projektet e përkohshme nuk mund dhe nuk duhet t’i zëvendësojnë platformat e përhershme kulturore, financimin e qëndrueshëm apo mbështetjen afatgjatë. Ajo që mund të bëjnë institucionet dhe organizatat është t’ua bëjnë më të lehtë të rinjve të provojnë. Nganjëherë kjo mund të jetë aq e thjeshtë sa t’i lejohet një grupi të përdorë një dhomë për një mbrëmje, t’i huazohen pajisje, t’i ofrohet një shumë e vogël financimi ose thjesht të merret seriozisht një ide e papërfunduar, në vend që të hidhet poshtë sepse ende nuk është zhvilluar plotësisht.

Kjo m’u kujtua gjatë një rezidence në Beograd, kur vizitova Silosi-n, një ish-hapësirë industriale që është shndërruar në hapësirë kulturore. Ajo që më mbeti në mendje ishte ideja e thjeshtë që qëndronte pas kësaj: dikush pa një vend të ndërtuar për një qëllim dhe mendoi se ai mund të shndërrohej në diçka tjetër. Mendoj se të rinjtë shpesh bëjnë të njëjtën gjë, edhe pa një ndërtesë. Ne shohim atë që tashmë ekziston, vërejmë çfarë mungon dhe përpiqemi të krijojmë diçka rreth kësaj.

Jo çdo i ri i përfshirë në kulturë dëshiron të bëhet artist. Disa janë kureshtarë. Disa duan të eksperimentojnë. Disa mund të bëjnë më vonë diçka krejtësisht ndryshe. Nuk mendoj se kjo e bën përfshirjen e tyre aspak më pak të rëndësishme.

Ende mendoj se arti nuk do të bëhet profesioni im. Por gjithashtu nuk mendoj se kjo do të thotë që kultura është e rezervuar vetëm për profesionistët. Nganjëherë, të krijosh pa leje do të thotë thjesht të kuptosh se nuk ke pse të presësh që dikush tjetër të të ftojë të hysh.

Ky tekst është pjesë e iniciativës “Agjentët kreativë të paqes: Fuqizimi i të rinjve për ndryshime shoqërore përmes artit dhe Agjendës së Kombeve të Bashkuara për Rininë, Paqen dhe Sigurinë, Faza II”, e cila zbatohet nga CASA, KUUM, IZI, Klubi Kulturor Graçanica dhe QDE-Lugina, me mbështetjen e Ministrisë Federale të Punëve të Jashtme të Republikës Federale të Gjermanisë, përmes Institutit për Marrëdhënie Kulturore Ndërkombëtare (ifa), në kuadër të programit të financimit zivik.

ShareTweet

PARASHIKIMI I MOTIT

loader-image
Bujanoci
6:20 am, 17 Nëntor, 2026
8°C
të mbuluar me re
93 %
1013 mb
2 mph
Wind Gust: 7 mph
Clouds: 97%
Visibility: 1.098 km
Sunrise: 6:26 am
Sunset: 4:09 pm
Weather from OpenWeatherMap

LuginaLajmi në facebook:

LUGINALAJMI

LuginaLajmi.com është portal i regjistruar në Serbi dhe publikohet nga Qendra për Edukim dhe Demokraci të Luginës.

Na ndjekni në rrjete sociale

Recent News

PVD dje i fitoi zgjedhjet për KKSH, sot Shaip Kamberi del me një propozim që askush s’e priste: “Të bëhemi të gjithë bashkë për drejtimin e Këshillit”

PVD dje i fitoi zgjedhjet për KKSH, sot Shaip Kamberi del me një propozim që askush s’e priste: “Të bëhemi të gjithë bashkë për drejtimin e Këshillit”

9 Nëntor, 2026
Ndërhyri për të ndalur përleshjen, plagoset rëndë me thikë në Preshevë

Mbi një kilogram marihuanë gjendet në një shtëpi në Bujanoc, arrestohet 24-vjeçari

6 Nëntor, 2026
No Result
View All Result
  • BALLINA
  • LUGINA
  • RAJON
  • BOTA
  • OP / ED
  • SPORT
  • KULTURË
  • RELIGJION
  • SHKENCË
  • PROJEKTET
  • IMPRESUM