Kuvendi i Republikës së Kosovës ka miratuar më 24 prill 2026 një rezolutë për shqiptarët në Luginën e Preshevës, duke riafirmuar angazhimin institucional për mbështetjen e komunitetit shqiptar në Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë, në përputhje me Kushtetutën e Kosovës dhe standardet evropiane për të drejtat e njeriut dhe mbrojtjen e pakicave, ndërsa në dokument theksohet se pavarësisht përpjekjeve të deritanishme, shqiptarët në këtë rajon vazhdojnë të përballen me sfida serioze si mungesa e barazisë para ligjit, integrimi i pamjaftueshëm institucional, mosnjohja e diplomave, pengesat në zhvillimin ekonomik dhe praktikat diskriminuese administrative, përfshirë pasivizimin e adresave dhe nën-përfaqësimin në institucionet publike; përmes kësaj rezolute, Kuvendi riafirmon përkujdesjen institucionale të Kosovës ndaj shqiptarëve në Luginë dhe i bën thirrje Qeverisë së Kosovës të hartojë dhe zbatojë politika të strukturuara mbështetëse në dimensionin politik, financiar, arsimor dhe socio-ekonomik, ndërkohë që inkurajon forcimin e angazhimit diplomatik në dialogun me Serbinë dhe në komunikimin me institucionet ndërkombëtare për avancimin e të drejtave të këtij komuniteti; njëkohësisht, në dokument theksohet rëndësia e zbatimit të parimit të reciprocitetit dhe simetrisë së standardeve në trajtimin e komuniteteve, duke kërkuar trajtim të barabartë të shqiptarëve në Serbi me të drejtat që gëzojnë serbët në Kosovë, përfshirë njohjen e diplomave, integrimin institucional dhe përfaqësimin adekuat, ndërsa çështja e shqiptarëve të Luginës kërkohet të trajtohet si pjesë integrale e kritereve për përparimin e Serbisë në procesin e integrimit evropian; rezoluta parasheh gjithashtu krijimin e një Fondi të Përbashkët për Preshevën, Bujanocin dhe Medvegjën, si mekanizëm i qëndrueshëm financiar i orientuar drejt zhvillimit socio-ekonomik, arsimit, punësimit dhe ruajtjes së identitetit kulturor, me standarde të transparencës dhe llogaridhënies, si dhe i bën thirrje Kuvendit dhe Qeverisë së Shqipërisë që të bashkohen në këtë iniciativë në funksion të bashkëpunimit ndërshqiptar dhe stabilitetit rajonal; në të njëjtën kohë, theksohet nevoja për koordinim ndërinstitucional mes Kosovës, Shqipërisë dhe përfaqësuesve të shqiptarëve në Luginë, si dhe me Bashkimin Evropian dhe partnerët ndërkombëtarë për hartimin e mekanizmave afatgjatë të monitorimit dhe mbështetjes, ndërsa në fund vendoset që kjo rezolutë t’u përcillet institucioneve relevante vendore dhe ndërkombëtare për informim dhe veprime të mëtejshme, duke përfaqësuar një vazhdimësi të rezolutës së vitit 2013 dhe një përpjekje për të forcuar pozitën e shqiptarëve në Luginën e Preshevës përmes angazhimit institucional dhe ndërkombëtar./LUGINALAJMI/
