Në seancën plenare të Kuvendit të Serbisë, deputeti i vetëm shqiptar, Shaip Kamberi ka kundërshtuar rikthimin e shërbimit të detyrueshëm ushtarak në Serbi, duke theksuar se për komunitetin shqiptar në Luginën e Preshevës kjo çështje lidhet drejtpërdrejt me të kaluarën dhe mungesën e drejtësisë për 135 shqiptarët e vrarë gjatë shërbimit në Armatën Popullore të Jugosllavisë (APJ).
Kamberi deklaroi se shqiptarët në ish-Jugosllavi shpesh janë përballur me diskriminim etnik, stigmatizim politik dhe represion kulturor brenda ushtrisë, veçanërisht pas demonstratave të vitit 1981 në Kosovë. Sipas tij, shumë prej vdekjeve të ushtarëve shqiptarë janë regjistruar si “vetëvrasje” apo “aksidente”, ndërsa familjet kanë ngritur vazhdimisht dyshime për dhunë dhe mungesë hetimesh të pavarura.
Deputeti shqiptar theksoi se fenomeni i vrasjeve të ushtarëve shqiptarë në APJ ka lënë pasoja të thella në kujtesën kolektive të shqiptarëve në Kosovë dhe Luginën e Preshevës, ndërsa autoritetet serbe asnjëherë nuk kanë iniciuar hetime zyrtare për këto raste. Ai shtoi se tema vazhdon të mbetet e heshtur dhe e padokumentuar në diskursin publik dhe institucional në Serbi.
Në fund të fjalimit, Kamberi propozoi formimin e një komisioni të posaçëm parlamentar për përcaktimin e së vërtetës lidhur me rastet e vdekjes së 135 shqiptarëve në radhët e APJ-së gjatë viteve ’80, ku përveç deputetëve të përfshihen edhe organizata të të drejtave të njeriut dhe përfaqësues të komunitetit shqiptar.
Kujtojmë se autoritetet serbe prej muajsh paralajmërojnë rikthimin e shërbimit të detyrueshëm ushtarak. Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vučić, ka deklaruar se është reale që shërbimi i detyrueshëm ushtarak të fillojë nga marsi i vitit 2027, ndërsa Ministria e Mbrojtjes ka bërë të ditur se përgatitjet për rikthimin e tij tashmë kanë hyrë në fazën përfundimtare./LUGINALAJMI/
